Mama pisze do ciebie na Facebooku i pilnie prosi o kod BLIK na kilka tysięcy złotych? Sprzedajesz coś na OLX lub Vinted i kupujący wysyła ci link do płatności? Nawet rozmowa z pracownikiem banku, który prosi cię o podanie danych do weryfikacji konta, może być próbą oszustwa. Sprawdź, jak zmusić bank do zwrotu skradzionych środków.
Jak działają cyberprzestępcy?
Niestety, scenariusze oszustw stają się coraz bardziej wyrafinowane. Do najczęstszych metod należą:
- Phishing: fałszywe strony imitujące OLX, Vinted lub bramki płatności, wyłudzające dane.
- Przejęcie konta: oszust podszywa się pod znajomego lub członka rodziny w trudnej sytuacji.
- Metoda „na pracownika banku”: rozmowa telefoniczna pełna presji, podczas której „konsultant” prosi o dane pod pretekstem ochrony konta.
Co zrobić, gdy padniesz ofiarą?
- Zareaguj natychmiast: zablokuj karty i dostęp do bankowości.
- Zgłoś sprawę: zrób to telefonicznie, a potem niezwłocznie złóż pisemną reklamację w banku.
- Zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu rozmów, linki, potwierdzenia przelewów – to kluczowy materiał dowodowy, który przyda się w sądzie.
Dlaczego bank odmawia zwrotu (i dlaczego nie ma racji)?
Większość reklamacji kończy się decyzją odmowną. Banki zazwyczaj stosują dwa argumenty:
- Autoryzacja: twierdzą, że skoro zatwierdziłeś transakcję kodem lub w aplikacji, to wyraziłeś na nią zgodę.
- Rażące niedbalstwo: przekonują, że złamałeś zasady bezpieczeństwa, więc sam jesteś odpowiedzialny.
Ważne: w orzecznictwie sądowym samo podanie kodu pod wpływem manipulacji (socjotechniki) nie jest automatycznie uznawane za „rażące niedbalstwo”. To bank musi udowodnić tak drastyczną winę, co w praktyce jest znacznie trudniejsze.
Prawo stoi po stronie klienta
Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych, jeżeli doszło do nieautoryzowanej transakcji (takiej, na którą nie wyraziłeś faktycznej, świadomej woli), bank ma obowiązek niezwłocznie, tj. najpóźniej do końca następnego dnia roboczego (zasada D+1), zwrócić całą kwotę na twoje konto.
Dopiero po oddaniu pieniędzy, bank może próbować dochodzić od ciebie odszkodowania przed sądem. W rzeczywistości jednak banki odwracają tę kolejność, zmuszając klientów do wielomiesięcznej walki.
Jeżeli więc bank odmówi uwzględnienia reklamacji i zwrotu pieniędzy, nie oznacza to końca sprawy. W takiej sytuacji warto złożyć dobrze przygotowane odwołanie lub w razie potrzeby zwrócić się do Rzecznika Finansowego. W ostateczności sprawę można skierować na drogę sądową.
Jak możemy pomóc?
W Kancelarii MTL Kaszyńscy i Wspólnicy zajmujemy się odzyskiwaniem środków utraconych w wyniku nieautoryzowanych transakcji. Wspieramy klientów na każdym etapie: przygotowujemy reklamacje i odwołania, prowadzimy negocjacje z bankami, a także reprezentujemy w postępowaniach sądowych.
Posiadamy doświadczenie i realne sukcesy w sporach z bankami, odzyskując środki już na etapie przedsądowym.
Chroń się!
- Zachowuj ostrożność – jeśli coś wydaje się zbyt dobre, żeby było prawdziwe, najpewniej takie jest.
- Nie klikaj w podejrzane linki i nie otwieraj nieznanych załączników.
- Nigdy nie podawaj kodów BLIK, haseł ani danych do logowania osobom trzecim.
- Ustal z bliskimi hasło bezpieczeństwa, które pozwoli zweryfikować tożsamość.
- Edukuj rodzinę, zwłaszcza osoby mniej obeznane z Internetem.
Podstawa prawna:
- Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. 2011 poz. 112 z późn. zm.).
- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. V CSK 141/17 i orzeczenia cytujące: m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 29 października 2025 r., II Ca 1191/25, LEX nr 3943379; wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2024 r., II Ca 1850/24, LEX nr 3825012; wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 26 czerwca 2024 r., I C 356/23, LEX nr 3888863; wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 25 marca 2024 r., IX Ca 109/24, LEX nr 3711648; wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2024 r., III Ca 1133/22, LEX nr 3896597.
autorka: aplikantka adwokacka Wiktoria Trafna